Etykiety na paczki kurierskie – rodzaje.
27 września, 2021
Terminale wózkowe – przegląd wybranych modeli
29 września, 2021
Pokaż wszystko

Opaski dla pacjentów – jakie powinny spełniać wymagania?

Opaski zakładane pacjentom na oddziałach szpitalnych i ratunkowych pozwalają na utrzymanie odpowiedniego bezpieczeństwa, a przede wszystkim zapewniają dokładność identyfikacji pacjentów i przyspieszają ich obsługę. Jakie wymogi powinny spełniać opaski identyfikacyjne dla dorosłych i dzieci stosowane w służbie zdrowia?

Opaski identyfikacyjne dla pacjentów a przepisy

Obowiązek oznaczenia pacjentów wynika bezpośrednio z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 września 2012 r. [1]
Zgodnie z przepisami opaska powinna być zakładana nadgarstek pacjenta lub na kostkę nogi (w przypadku, gdy jest to niewskazane ze względów zdrowotnych lub z uwagi na proces leczenia). Istotne jest, żeby opaska była zapięta w taki sposób, aby nie można było jej zdjąć i nie mogła przypadkowo zsunąć się nadgarstka.

Jakie dane zawarte są na szpitalnej opasce identyfikacyjnej?

Zgodnie z zapisami art. 36 Ustawy o działalności leczniczej, [2] na tego typu opaskach powinny znaleźć się informacje pozwalające na właściwą identyfikację pacjenta. Dane muszą być na tyle obszerne, aby można było uniknąć ewentualnych błędów związanych ze złą identyfikacją (np. wysłać na zabieg innego pacjenta lub podać mu złe lekarstwa).
Ustawodawca wymaga też, aby dane były zapisane na opasce w sposób, który uniemożliwiłoby odczytanie ich przez osoby do tego nieuprawnione.
W praktyce te wymogi nie zawsze są realizowane. Aby je spełnić na opasce identyfikacyjnej musiałby znaleźć się tylko kod kreskowy, który zawierałby zakodowane dane pacjenta. Informacje odczytywane byłyby za pomocą skanera kreskowego przez pielęgniarkę czy lekarza. Tymczasem wdrożenie systemu automatycznej identyfikacji pacjentów oparte na kodach kreskowych w wielu przypadkach przekracza znacznie budżet szpitala. Obecnie szpitale na paskach identyfikacyjnych podają imię, nazwisko, datę urodzenia a czasem też:

  • PESEL
  • oddział, na którym przebywa pacjent
  • numer z ewidencji szpitalnej,
  • inne informacje związane ze zdrowiem pacjenta grupa krwi, alergie, choroby współistniejące
  • kod kreskowy lub QR, w którym zakodowane są szczegółowe informacje z systemu.

W celu ujednolicenia procedur zdecydowano się na nowelizację art. 36 ustawy o działalności leczniczej. Od 1 stycznia 2022 roku szpitale na opaskach identyfikacyjnych mają podawać tylko imię, nazwisko i datę urodzenia pacjenta.

Opaska na ręku pacjenta

Jaka powinna być opaska dla pacjentów?

Opaski stosowane w szpitalach do identyfikacji pacjentów powinny wykonane być z materiałów, które zapewniłyby z jednej strony komfort i wygodę noszenia a jednocześnie wytrzymałość i trwałość danych identyfikacyjnych.

Bezpieczny i trwały materiał

Zazwyczaj opaski szpitalne wykonywane są z elastycznego polipropylenu. Charakteryzuje się on miękką w dotyku powłoką, dlatego jest wygodny dla pacjenta i nie powoduje podrażnień nawet u osób o wrażliwej skórze. Opaska może być noszona przez dłuższy czas. Istotne jest również, że powłoka jest neutralna i hipoalergiczna, dlatego nie powoduje uczuleń u pacjentów. Niektóre z nich takie jak Z-Band® marki Zebra wyposażone również w specjalną powłokę antybakteryjną.

Wytrzymałość i mocne zapięcie

Opaska powinna charakteryzować się odpowiednim stopniem wytrzymałości. Może posiadać również powłokę chroniącą ją przed wilgocią i środkami do dezynfekcji stosowanymi w szpitalach. Wyposażona jest też w zapięcie samoprzylepne zabezpieczające przed manipulacją i ściąganiem.

Trwały nadruk

Wydruk na tego typu paskach odbywa się zazwyczaj na za pomocą drukarki etykiet bezpośrednio na powierzchni, dlatego nie trzeba osobno drukować etykiet do opasek. Wystarczy włożyć odpowiednią rolę z opaskami do drukarki etykiet, która naniesie dane pacjenta na materiale.
Istnieją również specjalne drukarki przystosowane tylko i wyłącznie do wydruku opasek jak modele Zebra HC100™ lub ZD510-HC. Przeznaczone są do nich specjalne wkłady (kartridże ) z opaskami. Wystarczy załadować taki wkład i od razu można rozpocząć drukowanie.

Drukarki te oferują wyraźny i trwały wydruk. Specjalna warstwa laminatu chroni drukowany tekst i kody kreskowe. W ten sposób mamy pewność, że dane zawarte na opasce będą cały czas czytelne i możliwa będzie bezproblemowa identyfikacja pacjenta.

Różne rozmiary

Opaski muszą być oferowane są w różnych rozmiarach dopasowanych do nadgarstka dorosłego, dziecka, niemowlęcia i noworodka.

Kolorowe opaski na SOR-ze – tzw. opaski triage

Inną kategorią opasek są te przeznaczone do segregacji pacjentów na oddziałach ratunkowych. W tym celu stosowane są kolorowe opaski, które dostosowane są do 5-stopniowego systemu triagowego manchesterskiego (MTS). Każdy kolor informuje nas o stanie pacjenta oraz o tym, w jakiej w kolejności powinien zostać przebadany przez lekarza na izbie przyjęć. Po wstępnej selekcji przez ratownika lub pielęgniarkę przyjęty pacjent otrzymuje opaskę w określonym kolorze. Podobnie jak w przypadku opasek pacjentów tego typu oznaczenia wykonane są wytrzymałego i mocnego materiału, a także wyposażone w specjalne zapięcie uniemożliwiające ściągnięcie opaski przez pacjenta.

Znaczenie kolorów opasek na pogotowiu:

  • czerwony – pacjent wymaga pomocy natychmiastowej (bez oczekiwania na lekarza);
  • pomarańczowy – przyjęty wymaga bardzo pilnej pomocy (czas oczekiwania na badanie przez lekarza do 10 minut);
  • żółty – osoba potrzebuje pilnej pomocy (czas oczekiwania na badanie przez lekarza do 60 minut);
  • zielony – pacjent z pomocą odroczoną (czas oczekiwania na badanie przez lekarza do 4 godz.);
  • niebieski – pacjent odroczony (czas oczekiwania na badanie przez lekarza do 8 godz.).
Drukarka Zebra ZD510-HC w rejestracji szpitala.

Drukarki opasek dla pacjentów

Do wydruku opasek dla pacjentów dedykowane są specjalne drukarki etykiet: termiczne lub termotransferowe. To urządzenia, które dostosowane są do pracy w warunkach szpitalnych. Wyposażone są w odpowiednią antybakteryjną obudowę, która jest odporna na wielokrotne odkażanie i środki dezynfekujące, a także promieniowanie UV. Drukarki opasek szpitalnych zintegrowane są z systemami przyjęć stosowanymi w szpitalach. W ten sposób przygotowanie opaski dla pacjenta jest bardzo proste. Wystarczy tylko włożyć odpowiednią taśmę z materiałem, rolkę, kartridż a urządzenie samo rozpozna typ opaski i dokona nadruku.

Materiały źródłowe:

  1. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 września 2012 r. w sprawie warunków, sposobu i trybu zaopatrywania pacjentów szpitala w znaki identyfikacyjne oraz sposobu postępowania w razie stwierdzenia ich braku: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20120001098 [dostęp 24.09.2021 r.]
  2. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej: https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/dzialalnosc-lecznicza-17709549/art-36?_ga=2.38784101.752265782.1632302075-2120279410.1632302075#xd_co_f=ZWU2OGNkOTgtODdjNy00NTg4LWEyZDEtMDUxOTA5YjYyZTQz~
Piotr Tamulewicz
Piotr Tamulewicz
Doradca ds. rozwiązań IT w SEBITU.